Co dzieje się z blachą pod wpływem temperatury?
Metal rozszerza się podczas nagrzewania i kurczy podczas chłodzenia. Jeżeli cała powierzchnia blachy zmienia temperaturę w podobnym tempie, materiał może swobodnie wrócić do wcześniejszego kształtu. Problem zaczyna się wtedy, gdy jeden fragment nagrzewa się lub stygnie znacznie szybciej niż pozostałe.
W materiale powstają wówczas naprężenia termiczne. Przy dużych lub wielokrotnie powtarzających się różnicach temperatury blacha może się wybrzuszyć, a z czasem trwale zmienić kształt.
Lekkie wygięcie widoczne wyłącznie podczas nagrzewania nie zawsze oznacza uszkodzenie. Niepokojące jest natomiast odkształcenie, które pozostaje po całkowitym ostygnięciu, utrudnia stabilne ułożenie blachy albo wpływa na wypiek.
Co najczęściej sprzyja odkształceniom?
- Nierównomierne nagrzewanie
Lokalne różnice temperatury mogą wynikać z pracy pieca, nierównego rozmieszczenia produktów lub stale wykorzystywanego najgorętszego poziomu wózka. Znaczenie ma również czystość blach. W przypadku blach perforowanych nagar może zatykać otwory i ograniczać przepływ gorącego powietrza, zmieniając warunki wypieku. - Gwałtowne chłodzenie
Włożenie mocno nagrzanej blachy do zimnej wody powoduje szybkie i nierównomierne kurczenie metalu. Dlatego po wyjęciu z pieca warto pozwolić jej ostygnąć w temperaturze otoczenia, a dopiero później rozpocząć mycie zgodne z zaleceniami dla danego materiału i powłoki. - Uszkodzenie mechaniczne
Nie każda deformacja jest skutkiem temperatury. Upuszczanie, uderzanie o wózek, wciskanie w niedopasowane prowadnice czy niewłaściwe składowanie mogą zmienić geometrię rantów. A to właśnie ranty w dużym stopniu odpowiadają za sztywność całej blachy. - Niedopaswoanie blachy do procesu
Na zachowanie blachy wpływa nie tylko grubość, ale też materiał, wymiary, konstrukcja rantów, perforacja, obciążenie i punkty podparcia. Dlatego zasada „im grubsza, tym lepsza” jest zbyt dużym uproszczeniem – szczególnie gdy porównujemy różne materiały.
W ofercie Magorex aluminiowe blachy perforowane występują, zależnie od modelu, w grubościach 1,5 lub 2,0 mm. Blachy aluminiowe tłoczone mają 1,35 mm, a katalogowe blachy AluSteel 0,75 mm. Wartości tych nie należy porównywać bez uwzględnienia budowy i właściwości materiału.
Aluminium czy AluSteel?
Nie istnieje jeden materiał najlepszy do każdego zastosowania. Aluminium jest lekkie i dobrze przewodzi ciepło. W Magorex produkujemy aluminiowe blachy wypiekowe lite oraz z perforacją 2, 3 lub 5 mm, w różnych wariantach rantów i wymiarów. Na zamówienie dostępne są także inne konfiguracje, powierzchnie nieprzywieralne oraz wzmocnienie prętem nierdzewnym.
AluSteel to stal pokryta z obu stron warstwą aluminium o grubości 20 µm. Stalowy rdzeń zapewnia sztywność, a aluminium chroni powierzchnię. Materiał jest odporny na deformacje powodowane ekspozycją na wysoką temperaturę oraz powtarzalnymi cyklami nagrzewania i chłodzenia.
Wybór powinien uwzględniać rodzaj produktu, model pieca, temperaturę, liczbę cykli, ciężar wsadu oraz sposób mycia. Dopiero ten zestaw informacji pozwala dobrać rozwiązanie do realnych warunków pracy.
Jak ograniczyć ryzyko odkształceń?
Największe znaczenie mają proste, powtarzalne nawyki:
- pozwól blasze ostygnąć przed myciem;
- nie schładzaj jej zimną wodą ani mokrą ściereczką;
- regularnie usuwaj nagar i kontroluj drożność perforacji;
- nie rzucaj blach i nie uderzaj nimi o prowadnice;
- sprawdzaj, czy problem powtarza się na konkretnym poziomie pieca;
- dbaj o równomierne rozmieszczenie wsadu;
- dobieraj materiał i konstrukcję do intensywności produkcji.
Kiedy blachę trzeba wycofać z użytkowania?
Blachę należy skontrolować, jeśli po ostygnięciu nadal się kołysze, nie opiera prawidłowo na prowadnicach, utrudnia bezpieczny załadunek lub wpływa na jakość wypieku. Powodem do wycofania są też pęknięcia, ostre krawędzie i wyraźnie zdeformowane ranty.
Jeśli problem się powtarza, warto sprawdzić nie tylko samą blachę, ale również prowadnice, wózek oraz rozkład temperatury w piecu. Wymiana produktu bez znalezienia przyczyny może sprawić, że podobna deformacja pojawi się ponownie.
Dobrze dobrana blacha to bardziej powtarzalny wypiek
Sam format blachy nie wystarczy, by właściwie dopasować ją do piekarni. Liczą się również rodzaj wypieku, konstrukcja pieca, intensywność pracy, obciążenie i sposób pielęgnacji.
W Magorex produkujemy standardowe blachy piekarnicze oraz rozwiązania na indywidualne zamówienie – z różnych materiałów, lite lub perforowane, z różnymi rantami i dodatkowymi wzmocnieniami. Celem nie jest wybór „najmocniejszej” blachy, ale takiej, która najlepiej odpowiada konkretnemu procesowi.
Szukasz blach wypiekowych dopasowanych do pieca i rytmu pracy zakładu? Poznaj rozwiązania Magorex lub skontaktuj się z naszym zespołem. Informacje o modelu pieca, wymiarach prowadnic, rodzaju wypieku i liczbie cykli ułatwią dobór odpowiedniego materiału oraz konstrukcji.
Najczęstsze pytania
Czy gorącą blachę można myć zimną wodą?
Nie jest to zalecane. Gwałtowne chłodzenie powoduje nierównomierne kurczenie materiału i zwiększa naprężenia termiczne. Bezpieczniej poczekać, aż blacha ostygnie.
Czy grubsza blacha zawsze mniej się odkształca?
Nie zawsze. Grubość wpływa na sztywność, ale znaczenie mają również materiał, wymiary, ranty, perforacja, podparcie i obciążenie. Nie należy porównywać wyłącznie grubości blach wykonanych z różnych materiałów.
Czy perforacja osłabia blachę?
Perforacja zmienia konstrukcję blachy, ale sama nie przesądza o trwałości. Średnica i układ otworów powinny być dopasowane do wymiarów, grubości, rantów, rodzaju wypieku i obciążenia.
Artykuł przygotowany przez zespół Magorex – producenta wyposażenia dla piekarni i cukierni. Więcej rozwiązań wspierających rzemiosło znajdziesz na www.magorex.pl.
